Çoğu durumda hayır. Bere saç dökülmesi ilişkisi kışın çok konuşulur, ama her gün bere takmanın kelliği hızlandırdığını gösteren bir bulgu yok. Dikkat edilecek yer başka: çok dar bir bere ile bere altında sıkıca toplanmış saç.
Bere Saç Dökülmesi Yapar Mı, Yoksa Bu Bir Efsane Mi?
Büyük ölçüde efsane. Cleveland Clinic, şapka ile saç dökülmesi arasındaki ilişkinin iyi araştırılmadığını yazıyor. Aynı sayfaya göre ara sıra şapka ya da bere takmanın saça bir etkisi olması beklenmiyor.
Şapka konusunda elde birkaç ipucu da var ve bu ipuçları inancın tersini gösteriyor. Tek yumurta ikizi erkekler üzerinde yapılan bir çalışmada, her gün şapka takan ikizlerde şakak bölgesindeki saç kaybı, şapka takmayan ikizlerine göre daha azdı. Bu çalışma 2013'te Plastic and Reconstructive Surgery dergisinde yayımlandı. Tek yumurta ikizi kadınlarla yapılan başka bir çalışmada da şapka kullanmamak daha fazla saç kaybıyla ilişkili bulundu.
Bu, şapkanın saçı koruduğu anlamına mı gelir? Hayır, şapka için o kadarını söylemek de doğru olmaz. Şapka ile saç kaybı arasında ilişki bulunması, şapkanın saç kaybına yol açtığını ya da saç kaybını önlediğini göstermez. Erkek tipi saç kaybında genetiğin yanında çevresel etkenler de rol oynuyor; şapka bu etkenlerden yalnız biri olabilir, belki hiçbiri değildir.
Tarakta saç görüp suçu bereye atmak kolaydır.
Bereyi çıkarırsınız, saçı tararsınız, tarakta saç görürsünüz ve saç dökülmesi ile bere arasında bağ kurarsınız. Oysa tarakta görülen saçın birçok nedeni olabilir; bere yalnız o sırada başınızda olduğu için akla ilk o gelir. Bere hiç takmayan biri de tarakta saç görebilir.
Çok Dar Bere Saç Köklerini Zorlar Mı?
Dar bere için bunu kesin söyleyen bir bulgu yok. Yukarıdaki kaynak da kesin bir şey söylemiyor, yalnız bir olasılıktan söz ediyor: çok dar ya da başı fazla sıcak tutan bir şapka, saç köklerine giden kan akışını azaltabilir. Bu bir olasılık, kanıtlanmış bir sonuç değil.
Dar bere nasıl anlaşılır? Bereyi çıkardığınızda alnınızda ya da kulaklarınızın üstünde kırmızı bir iz kalıyorsa, bere başınızı fazla sıkıyor demektir. Gün boyu iz bırakan bir bere zaten rahat bir bere değildir. Saç için olmasa bile o bereyi bir beden geniş bir bere ile değiştirin.
Bol oturan bir şapka, dar örgü bereye ya da dar şapkaya göre daha güvenli bir seçenek olarak öneriliyor. Örgü yün bere kendi başına sorun değil. Sorun, örgüsü sıkı, lastiği dar, başa yapışan bir bere.
Bere alırken mağazada bereyi birkaç dakika takıp çıkarın. Alında ya da kulak üstünde iz kalıyorsa bir beden geniş olanına bakın.
Saçı Sıkı Toplayıp Üstüne Bere Takmak Neden Farklı?
Çünkü burada saçı zorlayan şey bere değil, bere altındaki saç modelidir. Saçı sürekli geriye çeken sıkı at kuyruğu, topuz ya da örgü saç köklerini uzun süre gerer. Saç kökleri gerildikçe saç dökülmesi riski de artabilir. Bu gerilmeye bağlı dökülmeyi saçı sıkı toplamanın dökülmeyle ilişkisi yazısında ayrıca anlattık.
Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD), şapka ya da başörtüsü gibi bir örtünün sürtünmesinin bu gerilmeye katkıda bulunabileceğini yazıyor. Bu katkı özellikle saç önce sıkıca geriye toplanmışsa geçerli.
Sabah saçı sıkı bir lastikle toplayıp üstüne bere geçirmek, akşama kadar da bereyi çıkarmamak kışın sık görülen bir alışkanlık. Saç örtülecekse altında gevşek toplanması öneriliyor. Lastiği biraz gevşetin, topuzu da bere altında ezilmeyecek bir yere, tepeden biraz aşağıya, enseye doğru alın. Saçı açık bırakmak mümkünse bere altında saçı hiç toplamayın; bere zaten saçı yerinde tutar.
Bere yerine kapüşon ya da başörtüsü kullananlar için de durum aynı.
Bere Sürtünmesi Ensede ve Şakaklarda Saça Zarar Verir Mi?
Saç gevşekse bere sürtünmesinin saça zarar verdiğini gösteren bir bulgu yok. Kaba yünlü bir bere gün boyu ensede ve şakaklarda saça sürtünür. Mont yakası ile atkı da ensede ayrıca saça sürtünür.
Bu sürtünmeyi azaltmak zor değil. Atkıyı ensede gevşek dolayın, mont yakasını da ensedeki saçı sıkıştırmayacak kadar açık bırakın.
Ensede bere kumaşı fark yaratır. Aynı akademi ipek ya da saten kumaştan örtüleri saça daha nazik buluyor. İçi saten astarlı bir bere bu yüzden iyi bir seçenek olabilir.
Ensede kısa, kopuk saçlar mı görüyorsunuz? Saçın neden koparak gidebildiğini saçın koparak dökülmesi yazısında ayrıca anlattık.
Kışın Hangi Bereyi Seçmeli, Nasıl Takmalı?
Bere seçerken önce başınıza bakın, sonra bere rengine. Birkaç basit kural yeterli:
- Başı sıkmayan, alında iz bırakmayan bir bere seçin.
- Kaba yün saçınıza sürtünüyorsa içi saten ya da ipek astarlı bereye bakın.
- Bere altında saçı gevşek toplayın, sıkı lastik kullanmayın.
- Otobüste ya da kaloriferli ofiste bereyi çıkarın, başınız fazla ısınmasın.
Bere tamamen bırakılmalı mı? Hayır, bırakmayın. Soğukta bereyi bırakmak saçı korumaz; ikiz çalışmaları da şapkasız kalmayı bir avantaj olarak göstermiyor. Bol ve yumuşak bir bereyi kış boyunca gönül rahatlığıyla takabilirsiniz.
Bereyi Çıkarınca Tarakta Saç Kalıyorsa Neye Bakmalı?
Önce saçın nereden gittiğine bakın; tek bir sabaha bakarak karar vermeyin, tarağı birkaç gün aynı ışıkta kontrol edin. Tarakta kalan saç ön tarafta mı, ensede mi, tepede mi toplanıyor? Tarakta kalan saç bereden çok başka bir nedenle ilgili olabilir. Saç dökülmesinin dönemsel nedenlerini mevsimsel saç dökülmeleri yazısında ele aldık.
Sonra saç çizginize bakın. Alın çevresinde kırık saçlar, geriye çekilen bir saç çizgisi ya da saçı gergin topladığınız yerde seyrelme, gerilmeye bağlı dökülmenin erken belirtileri arasında sayılıyor. Bu belirtilerin yanında saç derisinde ağrı, batma ya da kabuklanma varsa saç modelini hemen değiştirmek öneriliyor. Saç çizginizi bir yıl önceki bir fotoğrafınızdaki saç çizginizle karşılaştırın; saç çizgisi geriye çekildiyse bunu fotoğrafta görürsünüz.
Gerilmeye bağlı dökülme uzun süre fark edilmezse kalıcı olabilir. Böyle bir dökülmeyi fark ederseniz beklemeden bir dermatoloğa başvurun.
Şakaklardan ya da tepeden yavaş yavaş açılan saç ise bere ile ilgili görünmüyor. Erkek tipi saç kaybında genetik ve çevresel etkenler birlikte rol oynuyor. Böyle bir açılmada bereyi suçlamadan önce saç kaybının nedenini öğrenmek gerekir.
Bere Kışın Rahatça Takılabilir
Kışın bereden vazgeçmeniz gerekmiyor. Yapmamanız gereken tek şey, sıkı topuzla dar bereyi aynı güne koymak. Saçınızın durumunu birlikte değerlendirmek isterseniz ücretsiz saç ön analizi için bize yazabilirsiniz.